#

მიწის ბალანსის 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით შედგენა და გამოქვეყნება 2024 წლის 1 ივლისამდე განხორციელდება

მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის ეროვნული სააგენტო 2020 წლის პირველ იანვარს შეიქმნა. ამ ეტაპზე, უწყების ინსტიტუციური მოწყობა მიმდინარეობს.აღსანიშნავია, რომ ქვეყანაში, 2004 წლის შემდეგ, არ განახლებულა მიწის ფონდის მონაცემები. სააგენტოს საქმიანობის ვექტორი ორიენტირებულია მიწის მართვის ევროპულ გამოცდილებაზე, რომელთა შორის ფრანგული მოდელი ერთ-ერთი საუკეთესო და მისაღებია. აქედან გამომდინარე, საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარების მიზნით, ურთიერთობა დამყარდა საფრანგეთის შესაბამის სტრუქტურებთან.მიწის ბალანსის 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით შედგენა და გამოქვეყნება განხორციელდება 2024 წლის 1 ივლისამდე; პარალელურად, შეიქმნება მიწის შესახებ მონაცემთა ერთიანი ბაზა და დაიწყება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთების და მათი საკადასტრო მონაცემების  რეესტრის, ანუ პასპორტიზაციის პროცესი. ქარსაფარი (მინდორდაცვითი) ზოლების ინვენტარიზაციის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, განხორციელდება ქარსაფარი ზოლების აღრიცხვა, მისი მდგომარეობის შესწავლა და რეგისტრაცია. აღნიშნული პროგრამის დასრულება გათვალისწინებულია 2025 წლისთვის. მიმდინარე წლის ივლისში საპილოტე პროგრამა დაიწყება თელავის მუნიციპალიტეტში, რაც დაახლოებით 430 ჰა-ს მოიცავს.სააგენტოს დაწყებული აქვს მუშაობა მიწასთან დაკავშირებულ საკანონმდებლო აქტებში ცვლილებების პაკეტზე, რაც სრულყოფილს გახდის მიწის მდგრადი მართვის პრინციპების განხორციელებას და, შესაბამისად, ხელს შეუწყობს სოფლისა და სოფლის მეურნეობის მდგრად განვითარებას.
#

კრწანისის ტყე-პარკში სამხრეთ კავკასიის ეკოსისტემების კვლევისა და აღდგენის ცენტრი შეიქმნება

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს, ველური ბუნების ეროვნული სააგენტო აქტიურად მუშაობს  კრწანისის ტყე-პარკის განვითარების გეგმაზე. გეგმის განხორციელების შედეგად, ტყე-პარკში  სამხრეთ  კავკასიის ეკოსისტემების კვლევისა და აღდგენის ცენტრი შეიქმნება.ტყე-პარკში დაგეგმილია მტკვრის სახეობათა თევზსაშენის მშენებლობა, დამშრალი 7 ტბორის აღდგენა/დათევზიანება და 50-მდე საპიკნიკე ლოკაციის მოწყობა.ველური ბუნების სააგენტოს მიერ მასშტაბური სამუშაოების განხორციელების  შემდეგ, პარკი თავის უმნიშვნელოვანეს ფუნქციას დაიბრუნებს. ტყე-პარკი რეკრეაციული სივრცეა თბილისსა და რუსთავს შორის. პარკში გადაადგილება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ ფეხით, ველოსიპედით ან მინი ელექტროავტომობილით.
#

მინისტრმა განვითარების ხედვის მიმართულებებზე დეტალურად ისაუბრა

„ჩვენ მივიღეთ კანონი აკვაკულტურის შესახებ. ეს იყო ამბიციური გარღვევა. ახლა ჩვენი მნიშვნელოვანი ამოცანაა ამ კანონის შესრულება, რომლის შედეგადაც ჩვენ შიგა წყლების რესურსებს სრულად გამოვიყენებთ. საქართველო, მხოლოდ შიგა წყალსაცავებში, დაახლოებით, 20 000 ტონამდე თევზის და ზღვის პროდუქტების წარმოების შეძლებს, ეს იქნება მნიშვნელოვანი კონტრიბუცია, რომ შიდა მოთხოვნა, დაახლოებით, 70%-ით დავაკმაყოფილოთ“, - განაცხადა ლევან დავითაშვილმა „გარემოსდაცვადასოფლის  განვითარება 2030“ - გრძელვადიანი ხედვა წარდგენის ღონისძიებაზე. მინისტრმა განვითარების ხედვის მიმართულებებზე დეტალურად ისაუბრა.აღსანიშნავია, რომ გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს გარემოს ეროვნული სააგენტო საქართველოს საზღვაო სივრცეში და შიგა წყალსატევებში  ძირითად სარეწაო ბიორესურსების შეფასებას და პროგნოზირებას საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად განახორციელებს; ასევე,  თევზის რესურსების ინვენტარიზაციას, პერსპექტიული თევზის სახეობების და წყლის ეკოსისტემების ფონდის განსაზღვრას, თევზის რესურსების მდგომარეობის ეკოლოგიურ და ეკონომიკურ შეფასებას, რაც, გრძელვადიან პერსპექტივაში, ხელს შეუწყობს საზღვაო მარიკულტურის პოტენციალის ამაღლებას, წარმოების მოცულობის გაზრდას და ზღვის პროდუქტების იმპორტზე ქვეყნის დამოკიდებულების შემცირებას.მარაგის შეფასების სრულყოფილად წარმოება ხელს შეუწყობს ქვეყანაში თევზჭერის დარგის მდგრად განვითარებას, ეკონომიკის ზრდას და ადგილობრივი მოსახლეობის დასაქმებას. დადგენილი თევზის რესურსის რაოდენობა უზრუნველყოფს თევზის გადამმუშავებელი საწარმოების სრულ დატვირთვას.გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო პირველი უწყებაა, რომელმაც დარგის განვითარების ათწლიან ხედვა  წარადგინა.
#

ლევან დავითაშვილი: „ჩვენი სამინისტროს ერთ-ერთ ძირითად პრიორიტეტულ მიმართულებად რჩება ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის მონიტორინგი“

დარგის განვითარების გრძელვადიანი ხედვა - „გარემოს დაცვა და სოფლის განვითარება 2030“ გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა, ლევან დავითაშვილმა დღეს გამართულ პრეზენტაციაზე წარადგინა. მინისტრმა დეტალურად ისაუბრა განვითარების ხედვის მიმართულებებზე.„ჩვენთვის, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრიორიტეტი ატმოსფერული ჰაერის გაუმჯობესებაა, სადაც ბოლო წლების განმავლობაში, უდიდესი პროგრესი გვაქვს  მიღწეული,  მიუხედავად არაერთი გამოწვევისა. ატმოსფერული ჰაერის მართვა და ხედვა  კომპლექსურ პოლიტიკას გულისხმობს. ჩვენ დავიწყეთ ამბიციურ გეგმებზე მუშაობა და მივიღეთ ახალი კანონმდებლობა, რომელიც ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების პრევენციას უზრუნველყოფს. მნიშვნელოვანი მსხვილი 150 საწარმო ვალდებული ხდება, რომ ატმოსფერული ჰაერის დაცვის მიზნით, მუდმივი მონიტორინგი აწარმოოს, რაც მოგვცემს საშუალებას, რომ მსხვილ, ინდუსტრიულ - სამრეწველო ქალაქებში ჩვენ უფრო სუფთა ჰაერი გვქონდეს.ახალი კანონმდებლობის ფარგლებში, ყველა მსხვილ ურბანულ აგლომერაციაში, ჩვენ გვექნება ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის მართვის ისეთი გეგმები როგორიც, ბოლო წლებში, გავაკეთეთ ქალაქ თბილისისა და რუსთავისთვის. საქართველოს 10 მსხვილ აგლომერაციაში, შემუშავდება დეტალური ჰაერის ხარისხის მართვის გეგმები, რაც მოიცავს, ბევრ მიმართულებას, მათ შორის ემისიების შემცირებას. ასევე, განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა მწვანე სივრცეების მოწყობას, ეკოლოგიური ტრანსპორტის ხელშეწყობას, გამკაცრდება მოთხოვნები საწვავის მიმართ, შეიქმნება მეტი სარეკრეაციო და გამწვანებული სივრცე“, - განაცხადა  ლევან დავითაშვილმა.ბოლო წლებში, თბილისში, რუსთავში, ქუთაისსა და ბათუმში ჰაერის ხარისხის მონიტორინგის ახალი სტანდარტები დაინერგა, სადაც მონიტორინგი ავტომატური სადგურების მეშვეობით უწყვეტად მიმდინარეობს, ხოლო 25 ქალაქში წელიწადში ოთხჯერ ჰაერის ხარისხის ინდიკატორული გაზომვები ტარდება.გარემოს ეროვნულმა სააგენტომ გაეროს განვითარების პროგრამისა (UNDP) და შვედეთის მთავრობის მხარდაჭერით განახორციელა პროექტი, რომლის ფარგლებში მომზადდა ჰაერის ხარისხის მონიტორინგის ქსელის განვითარების გეგმა (გზამკვლევი), რომელშიც აღწერილია სამომავლო ნაბიჯები ჰაერის ხარისხის მონიტორინგის ქსელის გასაუმჯობესებლად, მათ შორის, ქვეყნის მასშტაბით,  ახალი სადგურების რაოდენობისა და განთავსების ადგილების იდენტიფიცირების შესახებ.მთავრობა შეიმუშავებს და  განხორციელებს ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესების 10-ზე მეტ კომპლექსურ გეგმას ქვეყნის იმ ქალაქებისთვის, სადაც ჰაერის დაბინძურების პრობლემა აქტუალურია;შედეგად, ქვეყნის ურბანულ ცენტრებში:შეიქმნება უფრო მეტი სარეკრეაციო და გამწვანებული სივრცე;განვითარდება სუფთა საზოგადოებრივი ტრანსპორტი;გამკაცრდება ტრანსპორტიდან გაფრქვევის სტანდარტები და გაუმჯობესდება საწვავის ხარისხი;თბილისსა და რუსთავს შორის მდებარე კრწანისის ტყე-პარკი სრულად კეთილმოეწყობა; ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდება სამხრეთ  კავკასიის ეკოსისტემების კვლევისა და აღდგენის ცენტრი და გარემოსდაცვითი განათლების საზოგადოებრივი საჯარო სივრცე;სამრეწველო სექტორიდან ჰაერის დაბინძურების შემცირების მიზნით:დაინერგება პარლამენტის მიერ მიღებული ახალი მოთხოვნები მრეწველობის სექტორში ჰაერდაცვითი სტანდარტების გასაუმჯობესებლად;განხორციელდება მსხვილი დამაბინძურებელი საწარმოების  კომპლექსური შემოწმებები, მინიმუმ წელიწადში ერთხელ;2030 წლისთვის, ქვეყნის 200 უმსხვილესი საწარმო  დანერგავს გარემოსდაცვითი თვალსაზრისით საუკეთესო ევროპულ ტექნოლოგიებს ჰაერის, წყლის, ნიადაგის დაბინძურების შესამცირებლად.
#

დაგეგმილია ბუნებრივი საფრთხეების მონიტორინგის სისტემის გაუმჯობესება

სტიქიური გეოლოგიური და ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენების იდენტიფიცირება და ადრეული გაფრთხილების და მონიტორინგის ეფექტიანი სისტემების შექმნისთვის, დაგეგმილია არსებული მონიტორინგის ქსელის გაფართოება, რისთვისაც დამონტაჟდება ახალი ავტომატური მეტეოროლოგიური, ჰიდროლოგიური და გეოლოგიური სადგურები; დამატებით მომზადდება გეოლოგიური და ჰიდრომეტეოროლოგიური საფრთხეების ზონირების რუკები, რაც ხელს შეუწყობს მოსახლეობისა და ინფრასტრუქტურული ობიექტების ბუნებრივი საფრთხეებისგან მაქსიმალურ დაცვას და უზრუნველყოფს ქვეყანაში სტიქიური მოვლენებით გამოწვეული შესაძლო უარყოფითი შედეგების თავიდან აცილება/შერბილებას. „გარემოს მდგომარეობის მონიტორინგის გაუმჯობესება აუცილებელია იმისთვის, რომ გარემოს ხარისხიან დაცვაზე ვსაუბრობდეთ. ამისთვის, ყოველდღიურად ძლიერდება გარემოს დაცვის შესაძლებლობები. განხორციელდება 27 ავტომატური სადგურის დამონტაჟება, ეს ნიშნავს რომ ჰაერის ხარისხზე გვექნება სრული ინფორმაცია და მუდმივი მონიტორინგი. 200 ლოკაციაზე გვექნება წყლის ხარისხის მონიტორინგი. ნიადაგის დაბინძურებაზე მონიტორინგი გვექნება 70-მდე ლოკაციაზე. დამონტაჟდება ახალი მეტეოროლოგიური სადგურები და ახალი რადარები იმისთვის, რომ გვქონდეს ზუსტი მეტეოროლოგიური ინფორმაცია, რომელიც საჭიროა ეკონომიკური სექტორისთვის, მათ შორის სოფლის მეურნეობისთვის და ჩვენი ფერმერებისთვის.  გაიზრდება მიწისქვეშა წყლებზე დაკვირვება. ყველა ეს  მონაცემი გადამუშავდება იმისთვის, რომ ჩვენ გვქონდეს უკეთესი და ხარისხიანი პოლიტიკა და მართვის სისტემები.საქართველოს მასშტაბით, 200 საწარმო დანერგავს ახალ ტექნოლოგიებს, რათა მათი ზემოქმედება წყალზე, ჰაერზე და ნიადაგზე შემცირდეს და იყოს მინიმალური. ეს არის ჩვენი პირობა ევროკავშირთან ასოცირების ფარგლებში“, - განაცხადა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა, ლევან დავითაშვილმა.დარგის განვითარების გრძელვადიანი ხედვის - „გარემოს დაცვა და სოფლის განვითარება 2030“  პრეზენტაციას საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი, საქართველოს პარლამენტის წევრები,  საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წარმომადგენლები, სახელმწიფო რწმუნებულები, დიპლომატიური კორპუსის და საერთაშორისო, დონორი ორგანიზაციების, დარგობრივი ასოციაციების და სამეცნიერო წრეების წარმომადგენლები და ფერმერები ესწრებოდენენ.პრემიერ-მინისტრის ირაკლი ღარიბაშვილის ინიციატივით, მთავრობის ათწლიანი გეგმის ფარგლებში, სამინისტროები საკუთარი მიმართულების ხედვებს წარადგენენ, რომელიც ეკონომიკური სტაბილურობისა და ქვეყნის სიძლიერისთვის მომდევნო წლების სახელმძღვანელო იქნება.გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო პირველი უწყებაა, რომელმაც დარგის განვითარების ათწლიან ხედვა  წარადგინა.
#

გამართული სამელიორაციო ინფრასტრუქტურა სასოფლო-სამეურნეო მიწის ფონდის გაზრდის და ათვისების ერთ-ერთი მთავარი პირობაა.

2012-2020 წლებში, სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მიმართულებით  430 მლნ ლარამდე თანხა დაიხარჯა; შედეგად, ქვეყანაში, 200 ათას ჰექტრამდე მელიორირებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის ფართობია; წყალუზრუნველყოფილი და დრენირებული ფართობები 3-ჯერ აღემატება 2012 წლის მონაცემებს (2012 წელს წყალუზრუნველყოფილი იყო, დაახლოებით, 45 ათას ჰექტარამდე, დრენირებული ფართობი - 14 ათასი ჰექტარი). დღეისათვის, წყალი მიეწოდება ათეულობით ისეთ სოფელს, სადაც 2-3 ათეული წელი სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები არ მორწყულა. მიმდინარე წელს, სახელმწიფოს და მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით, ქვეყნის მასშტაბით, 80 მლნ ლარზე მეტი ღირებულების სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის სარეაბილიტაციო სამუშაოები განხორციელდება. ქვეყნაში სოფლის მეურნეობის ინტენსიური განვითარების პარალელურად, სარწყავ წყალზე მოთხოვნა სულ უფრო მზარდია. აქტუალური ხდება წყლის რაციონალურად განაწილებისა და ეფექტიანად მოხმარების საკითხი, სამელიორაციო მომსახურების არეალის გაზრდა და ბენეფიციართა სამელიორაციო მომსახურების გაუმჯობესება. ქვეყნის მასშტაბით, წყალსაცავების მშენებლობა/რეაბილიტაცია/მოდერნიზაციის 10 წლიანი პროგრამის ფარგლებში,  შიდა ქართლში დაგეგმილია თეძამის წყალსაცავის მშენებლობა. პროექტის შედეგად, რეგულარულად მოირწყვება 5 000 ჰექტრამდე  სასოფლო-სამეურნეო მიწის ფართობი. გლობალური დათბობისა და კლიმატური პირობების მკვეთრი ცვლილების გამო,  წყლის რესურსების სწორად და ეფექტიანად გამოყენება სულ უფრო მეტად აქტუალური ხდება. შესაბამისად, წყალსაცავებისა და საირიგაციო ინფრასტრუქტურის გამართული მუშაობის ხელშეწყობა მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება.მსოფლიო ბანკის ფინანსური მხარდაჭერით, დაწყებულია კვლევა არსებული და ახლად მოსაწყობი (ჯამში 24 ერთეული) საირიგაციო წყალსაცავების ტექნიკურ-ეკონომიკური დასაბუთების მოსამზადებლად, მათ შორის, ილტოს წყალსაცავი კახეთში (80 მლნ/მ3 ), დალის მთის წყალსაცავი დედოფლისწყაროში (140 მლნ/მ3).   კვლევის შედეგებიდან გამომდინარე მიღებული იქნება სათანადო გადაწყვეტილება წყალსაცავის მშენებლობასთან  დაკავშირებით. 
#

საქართველოს დაცულ ტერიტორიებზე ვიზიტორთა რაოდენობა 5-ჯერ გაიზრდება

ბოლო წლების განმავლობაში, დაცულ ტერიტორიებზე ეკოტურიზმისა და ინფრასტრუქტურის განვითარებისთვის 28 000 000 ლარზე მეტი ინვესტიცია განხორციელდა;  გაიხსნა ახალი ეკოტურისტული ობიექტები; საქართველოს დაცული ტერიტორიების სააგენტოს მიერ განხორციელებული მარტვილის კანიონის განვითარების პროექტი ევროსაბჭოს ლანდშაფტების კონვენციის კონკურსის გამარჯვებული გახდა; დაინერგა და განვითარდა ახალი ეკოტურისტული მიმართულებები და სერვისები, შედეგად, 2019 წელს, ვიზიტორთა რაოდენობამ რეკორდულ, 1.2 მილიონ ვიზიტორს მიაღწია, ეკოტურიზმიდან მიღებულმა შემოსავლებმა კი 11.5 მილიონი ლარი შეადგინა. „დაცული ტერიტორიები არ ნიშნავს მხოლოდ კონსერვაციას; დაცული ტერიტორიები ნიშნავს ეკონომიკურ შესაძლებლობებს დაცული ტერიტორიების მახლობლად მცხოვრები ჩვენი მოქალაქეებისთვის. კვლევებმა აჩვენა, რომ მხოლოდ 5 დაცული ტერიტორიის მიხედვით, 2017 წელს, შემოსავალი დაცული ტერიტორიების მახლობლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის 90 მილიონი ლარი იყო. შესაბამისად, დაცულ ტერიტორიებზე ვიზიტორთა 5-ჯერ გაზრდილი მაჩვენებელი, ამ 5 ტერიტორიის მიმდებარედ მცხოვრები მოსახლეობის შემოსავალსაც 5-ჯერ გაზრდის. ეს ნიშნავს, დაახლოებით, 700-800 მილიონ ლარს. აუცილებლად უნდა აღინიშნოს დონორული მხარდაჭერაც, რომლის წვლილი ძალიან დიდია ჩვენი დაცული ტერიტორიების განვითარებაში. ესაა ტერიტორიები, სადაც ნაკლები სასოფლო-სამეურნეო შესაძლებლობები გვაქვს, მაგრამ გვაქვს უნიკალური ბუნება, რომელიც უნდა შევინარჩუნოთ“, - აღნიშნა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა, ლევან დავითაშვილმა „გარემოს დაცვა და სოფლის  განვითარება 2030“ - გრძელვადიანი ხედვის წარდგენის ღონისძიებაზე.  მომავალ წლებში, დაგეგმილი  ინფრასტრუქტურული პროექტების ბიუჯეტი, დაახლოებით, 212 000 000 ლარს შეადგენს, საიდანაც, 49 000 000 ლარი სახელმწიფო ბიუჯეტის სახსრებია. ახალი პროექტების განხორციელება მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს, ვიზიტორების დაინტერესებას და მოზიდვას; შესაბამისად, დაცულ ტერიტორიებზე ვიზიტორთა საპროგნოზო მაჩვენებელი 5-ჯერ გაიზრდება და 8 მილიონს, ეკოტურიზმიდან მიღებული შემოსავალი კი 58 მილიონ ლარს მიაღწევს. აღსანიშნავია, რომ დღეისათვის, საქართველოს დაცულ ტერიტორიებზე განხორციელებული კერძო ინვესტიციების მოცულობა 142 მილიონ ლარია. არსებული პროგნოზით, 2030 წლამდე, ინვესტიციები მინიმუმ 3-ჯერ გაიზრდება და 429 მილიონ ლარს მიაღწევს. აღსანიშნავია, რომ პრემიერ-მინისტრის ირაკლი ღარიბაშვილის ინიციატივით, მთავრობის ათწლიანი გეგმის ფარგლებში, სამინისტროები საკუთარი მიმართულების ხედვებს წარადგენენ, რომელიც ეკონომიკური სტაბილურობისა და ქვეყნის სიძლიერისთვის მომდევნო წლების სახელმძღვანელო იქნება. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო პირველი უწყებაა, რომელმაც დარგის განვითარების ათწლიან ხედვა  წარადგინა.